۰- مقدمه: چرا قرارداد بنویسم؟

در اهمیت عقد قرارداد در روابط کاری و تجاری اشخاص (ولو این که هر دو طرف معامله یکدیگر را بشناسند و با هم قرابت داشته باشند) ذکر همین نکته کافی است که امروزه صدها هزار و بلکه میلیون‌ها پرونده‌ی قضایی در کشور در نتیجه‌ی فقدان قرارداد بین طرفین دعوا و یا تنظیم غیر تخصصی آن وجود دارد. پرونده‌هایی که تاوان عدم وجود قرارداد تخصصی در آن‌ها چیزی جز ماه‌ها و سال‌ها وقت تلف کردن در شعب مختلف دادگستری و پرداخت هزینه‌های کلان حق‌الوکاله و هزینه‌های دادرسی نیست. این هزینه‌ها منهای خسارت معنوی و روانی است که به فرد وارد می‌شود و به هیچ عنوان قابل ارزیابی با پول نیست.
متأسفانه در کشور ما؛ ایران، فرهنگ تنظیم قرارداد جای خود را باز نکرده است و قراردادی نوشته نمی‌شود. خیلی از مواقع هم که قرارداد عقد می‌شود، عامیانه بوده و در دادگاه چندان قابل استناد نیست. این فرهنگ نه تنها در بین مردم عادی که در بین مدیران و تاجران نیز عموماً کمرنگ است. حتی در ایران گاهی قراردادهای میلیاردی روی یک برگ کاغذ با جملات عامیانه نوشته می‌شود. حالا بیاید این را مقایسه کنیم با مثلا قرارداد تعمیر کولر در جوامع پیشرفته!
البته منظور از «تنظیم قرارداد»، قراردادی نیست که مردم عادی با اطلاعات غیر حقوقی و غیر تخصصی خود می‌نویسند و یا به صورت جسته و گریخته از اینترنت کپی می‌کنند؛ بلکه منظور یک متن جامع و کامل است که در آن نکات حقوقی تنظیم قراردادها رعایت شده باشد.
یک قرارداد حرفه‌ای، مزایای زیر را برای طرفین رابطه‌ی کاری به همراه دارد:

 

قرارداد

 

۱) پیش‌گیری از دعوا
اولین مزیت یک قرارداد محکم، پیش‌‌گیری از دعوا و اختلاف بین طرفین است. وقتی طرف مقابل نتواند سوراخ و سمبه‌ای و یا نقطه ضعفی از قرارداد در بیاورد و ضمانت اجراهای موثر و شدید نیز برای تخلفش مقرر شده باشد، قطعاً فکر تخلف از قول و قرار را نمی‌کند و اگر هم اختلافی ایجاد شده باشد به مصالحه و سازش تن می‌دهد و کار به دادگاه و دادگستری و قانون نمی‌کشد.

۲) جلوگیری از باخت در دعوا
به فرض هم که به هر دلیل اختلافات قراردادی به دادگاه و دادگستری بکشد و یک دعوای تمام عیار قضایی مطرح شود، با در دست داشتن یک قرارداد محکم و جامع احتمال بالای برد دارید. اگر طرف دعوا بهترین وکیل مدافع و حقوق‌دان را هم بگیرد، باز هم منطق حقوقی قرارداد شما حرف اول را می‌زند. چرا که بهترین وکیل شما قرارداد شماست.

۳) جلوگیری از طولانی شدن دعوا
وقتی قرارداد واضح و شفاف و محکم و صریح باشد، معمولاً کار به کارشناس و شاهد و قسم و تحقیقات محلی و استعلام از این اداره و آن اداره نمی‌کشد و پرونده کش و قوس دار نمی‌شود و قاضی سریع حکم صادر می‌کند و روند دادرسی به سرعت به نفع شما تمام می شود.

۴) جلوگیری از اختلاف نظرهای قضایی
قرارداد واضح و شفاف و دقیق باعث می‌شود تفسیرهای متفاوت از قرارداد به حداقل برسد و شما از اختلاف نظرها و اختلاف سلیقه‌های قضایی در امان بمانید. حتماً شنیده‌اید که یک شعبه دادگاه فلان نظر را دارد و شعبه دیوار به دیوار آن دادگاه در عین همان موضوع نظر کاملاً متفاوت و حتی برعکس دارد. بنابراین قرارداد محکم و جامع تا حد زیادی از این که حق و حقوقتان فدای اختلاف نظرها و سلیقه‌های قضایی شود، جلوگیری می‌کند.

۵) جلوگیری از هزینه‌های پولی برای پرونده
قرارداد قوی باعث می‌شود منطق حقوقی خود را در دادگاه پیش بریم بدون این که نیاز به استفاده از وکلای گران و پرداخت هزینه‌های کلان حق‌الوکاله داشته باشیم که آخر هم معلوم نیست به نتیجه‌ای برسد یا نه. البته استفاده از خدمات وکیل دادگستری در هر دعوایی مورد توصیه‌ی ماست؛ ولی در صورت داشتن قرارداد محکم، نیاز ضروری به استفاده از وکیل با حق الوکاله هنگفت نیست و صرفاً مشاوره حقوقی و تنظیم لایحه دفاعیه توسط وکیل کفایت می‌کند. چرا که بهترین وکیل شما قرارداد شماست. مضافاً هزینه‌ی دادرسی و کارشناس و تمبر و رفت و آمد و… را هم باید بپردازید که آخر هم معلوم نیست حکم به نفع شما صادر شود یا نه.

۶) جلوگیری از اتلاف وقت و اعصاب خوردی در دادگستری
هزینه‌های زیاد حق الوکاله و هزینه دادرسی و کارشناس و تمبر و رفت و آمد و … منهای خسارات معنوی و روانی است که به شما وارد می‌شود و قابل ارزیابی با پول نیست. هر دعوای قضایی برای شما استرس و از کار و زندگی افتادن و اتلاف وقت و اعصاب خوردی دارد که به معنای خسارات روانی و معنوی و غیر پولی است. این خسارات گاهی از میلیون‌ها تومان خسارات پولی هم بیشتر می‌شود. حالا آیا واقعاً اندک هزینه‌ی تنظیم قرارداد قابل مقایسه با این همه خسارات پولی و خسارات معنوی و روانی هست؟

۷) جلوگیری از پارتی بازی
با تنظیم قرارداد محکم و قاطع، طرف دعوایتان پارتی بازی نمی‌تواند بکند حتی اگر میلیون‌ها تومان خرج کند! از ما بشنوید، حتی اگر طرف دعوایتان دوست صمیمی قاضی پرونده از آب در بیاید، تا نقطه ضعف و ابهام و بهانه‌ای در قرارداد نباشد، قاضی نمی‌تواند به نفع طرف قرارداد شما رأی بدهد.

۸) اجرای صحیح و به موقع تعهدات و افزایش کیفیت کار
با قرارداد محکم از همان اول همه چیز مشخص و نظم و ترتیب حقوقی برقرار است. هر طرف قرارداد به خوبی کارش را انجام می‌دهد و کیفیت کار و تراز بازدهی بالا می‌رود. ولی اگر قرارداد به خوبی و جامع تنظیم نشده باشد، حداقل کینه و کدورت ایجاد می‌کند و در کیفیت کار اثر منفی می‌گذارد. احساس داشتن حاشیه‌ی امن حقوقی باعث می‌شود با آرامش کار را پیش ببرید و تعهدات خود را به خوبی انجام دهید و حق وحقوق تان را هم تا ریال آخر دریافت کنید.

۹) کاهش ریسک اقتصادی
در این دوره و زمانه که این همه ریسک اقتصادی و تحریم وجود دارد و با یک مسأله‌ی کوچک دلار بالا و پایین می‌رود، باید روابط کاری و تجاری‌تان حداقل از لحاظ حقوقی محکم باشد تا میزان ریسک اقتصادی کار را کمتر کند.

۱۰) حفظ رابطه‌ها
با تنظیم قرارداد محکم و جامع، دوستی‌ها و فامیلی‌ها، شراکت‌ها و برادری‌ها باقی می ماند و حرمت‌ها همیشه حفظ می‌شود.

۱۱) هموار شدن مسیر برای رسیدن به توافق
گاهی یک ابتکار حقوقی و تمهید ساز و کارهای مناسب قانونی می‌تواند گیر اختلافات را باز کند و باعث شود دغدغه های حقوقی طرفین مرتفع و مسیر رسیدن به توافق و عقد قرارداد هموار شود.

حرف آخر

این مجموعه، شامل یک قرارداد اصلی به همراه یک سری چک لیست و فرم است که در ابتدا تا انتهای یک پروژه‌ی طراحی سایت باید به ترتیب و در زمان مناسبشان بین کارفرما (مشتری) و مجری (طراح سایت) تکمیل گردد. تکمیل این چک لیست‌ها، فرم‌ها و قرارداد اصلی در طی پروژه باعث جلوگیری از تضییع حقوق طرفین شده و اختلافات ناشی از کار را به حداقل می‌رساند. در صورت بروز مشکلی که بین طرفین قابل حل نبوده و کار را به دادگاه بشکاند نیز، این قراردادها و فرم‌ها سندهای گویایی خواهند بود که هزینه‌های دادرسی را کاهش داده و اگر حق با شما باشد، به برنده شدنتان کمک قطعی و سریعی را خواهند کرد.

پرسش ها